De Spiegel – Filosofische Praktijk Deventer

… want iedereen heeft behoefte aan erkenning,
en velen hebben behoefte aan herkenning en verkenning van zichzelf.
Zelfkennis is het begin van alle wijsheid en levensvreugde,
Levensvreugde en wijsheid is het kloppend hart
van een gezonde samenleving en gezonde organisaties.

De Spiegel

voor het ontwikkelen van persoonlijke visie en ‘eigen-wijsheid’.
Zoals keizer-filosoof Marcus Aurelius (121-180) al zei: Graaf in je binnenste. Daar is de bron van het goede en die kan steeds weer opborrelen als je steeds weer graaft.

De uil

De uil was in de klassieke oudheid een symbool van kennis, wijsheid en scherpzinnigheid. In de Griekse mythologie werd Pallas Athena, de godin van de wijsheid, vertegenwoordigd of vergezeld door een uil. Haar Romeinse equivalent was de godin Minerva. Nog steeds staat de uil symbool voor wijsheid, studie en wetenschap.

Scrol verder voor meer informatie over praktische filosofie; publieksfilosofie, filosofiecursussen en actuele agenda

Praktische filosofie en levenskunst

De Spiegel richt zich op praktische filosofie. Praktische filosofie gaat over vragen als … wat is waar? Wat is goed? Wat is juist en rechtvaardig? Hoe om te gaan met tegenslag, conflicten, lijden en verdriet? Wat is collegialiteit, integriteit, vriendschap of liefde en wat is geluk? Hoe vind je bezieling en hoe ontwikkel je visie? Hoe ga je om met verantwoordelijkheden voor bedrijf en samenleving? Wat is duurzaam ondernemen of duurzaam leven?  Dit soort vragen noemen we existentiële en ethische vragen, want het gaat over hoe jij je leven vorm geeft, en de verantwoordelijkheid hierin neemt voor jezelf en anderen. Het gaat over levens- en loopbaanvragen, maar ook over ethische dilemma’s binnen bestuur, organisatie en samenleving. Het gaat om de kunst een goed leven te leiden en je verantwoordelijkheid voor samen-leven waar te maken.

Wat is de rol van filosofie? Filosofie geeft je geen kant en klare antwoorden maar helpt je je eigen denken te versterken en zo, in samenspraak met anderen, je eigen antwoorden te vinden. Filosofie zet vraagtekens bij het vanzelfsprekende. Het schudt ons denken op. Filosofie is niet voorbehouden aan filosofen, iedereen die wil denken kan filosoferen. Belangrijk is dat je je laat raken, dat je open staat voor het nieuwe en het verrassende. Dit vraagt moed, vaardigheid en inzicht, en ook de nodige humor en relativeringsvermogen. Dit is ‘levenskunst’. Aan ons, aan jou en mij, om in de eigen spiegel te kijken, in het eigen binnenste te graven en de persoonlijke bron van wijsheid te ontdekken waar Marcus Aurelius naar verwijst.

Als je wilt ben ik, Trees Schopman, hierbij je klankbord. Bij de Spiegel – Filosofische Praktijk Deventer kun je terecht voor

Je kunt je hier rechtstreeks aanmelden voor geplande evenementen.

Waarom filosofie en samen filosoferen van maatschappelijk belang is…

Levensfilosofie

Mijn eerste uitgangspunt is dat het leven een leerproces is.
Het leven kenmerkt zich door heel plezierige, maar ook door heel verdrietige gebeurtenissen. We hebben beide nodig om ons te ontwikkelen. Of beter gezegd… we herkennen ons geluk omdat we ook verdrietige of minder plezierige dingen kennen en omgekeerd. We zouden het licht niet als licht herkennen als er geen duisternis was. Alles bestaat dus bij gratie van zijn tegenpool.

Mijn tweede uitgangspunt is dat ons verlangen naar geluk de wegwijzer is voor ons fysieke en geestelijke evenwicht.
Hierin sluit ik aan bij de denkwijze van de Griekse filosoof Aristoteles (384-322 v. Chr.). Als we ongehinderd en optimaal functioneren, dan zijn we ‘gelukt’ en voelen we ons gelukkig. Dit is de hoogste vorm die we als mens kunnen bereiken. Daar verlangen we naar en zijn we voortdurend naar op zoek. Nu verwarren we het meer kortstondige genot wel eens met geluk. Dit kan ons op een dwaalspoor brengen zoals bijvoorbeeld met verslaving het geval is. Aristoteles zegt dan dat het belangrijk is dat we onderscheid leren maken tussen genot dat uiteindelijk zal leiden tot ons geluk, en genot dat leidt tot ‘verloedering’ en onze ondergang. In dat kader verwijst hij naar opvoeding (onderwijs) en wetgeving die ons de juiste vormen van genot zouden moeten leren. Ik voeg in dit kader psychosociale begeleiding, het filosofisch consult en coaching toe als instrumenten om dit onderscheid te leren maken.

plato+aristoteles1200x500Plato en Aristoteles: ‘De school van Athene’, een schilderij van Rafaël

Mijn derde uitgangspunt is dat er meer is dan alleen dit aardse leven, en dat dit aardse leven een fase is in een groter geheel.

Dit uitgangspunt vind je terug in alle religies en vind je eveneens terug bij vele filosofen. Binnen de empirische wetenschap staat men sceptisch tegenover dit uitgangspunt. Deze tweestrijd is prachtig uitgebeeld in het bovenstaande beeld van Plato en Aristoteles. Alhoewel beide filosofen uitgingen van de veronderstelling dat er meer was dan alleen dit aardse geheel, verwees Plato (427-347 v. Chr.) naar het idee aan gene zijde als bron van kennis en afspiegeling van alle aardse objecten en voorstellingen, terwijl Aristoteles (leerling van Plato) wees op het belang van de empirische waarneming als bron van alle kennis.
Ik zoek het midden tussen die twee benaderingswijzen.

Wat mij bijzonder inspireert – naast het begrip ‘het juiste midden’ van Aristoteles – is het principe van ‘het gelaat van de Ander’ van Levinas. Dit verwijst naar het individuele appel dat op ons gedaan wordt door de confronterende aanwezigheid en beleving van de andere mens of het andere wezen. Het betreft de ontroering die dit bij ons teweeg kan brengen. Levinas zei: “we herkennen God in het gelaat van de Ander. De film ‘HUMAN’ vind ik hier bij uitstek een voorbeeld van.

Zie hier mijn CV.
Wil je meer weten via een persoonlijk kennismakingsgesprek? Neem dan nu contact op.


Actuele agenda

Je kunt je HIER rechtstreeks aanmelden voor een van de geplande evenementen.

Je kunt je ook inschrijven voor de maandelijkse nieuwsbrief.
Alleen een korte vraag of bericht? Gebruik dan het contactformulier.